Avrupa’nın hemen hemen her yerinde milliyetçi duygular yaşlılarda daha kuvvetli iken gençlerde enternasyonal fikirler daha kuvvetli. Yani Türkiye’deki durumun tam tersi. Bunu Birleşik Krallıktaki Brexit referandumunda da görmüştük. Brexit referandumu sonrasındaki protestolar da gençler “ihtiyarlar giderayak son kazıklarını attı” diye tepki gösteriyorlardı.
Avrupa genelinde yaşlıların gençlere göre daha milliyetçi ve muhafazakar olmasının sebebi kuşkusuz 2. dünya savaşı kafası ve hemen sonrasında ki soğuk savaş zihniyetinin sürebilmesi. Fakat sevindirici haber şu ki; baby boom nesli olarak ifade edilen neslin yani 2. dünya savaşından sonraki yıllarda savaş yüzünden radikalleşmiş askerlerin evlerine dönmesiyle başlayan doğum patlamasının ve bu askerlerin yetiştirdiği şuan yaşlanmış haldeki bebeklerin nesli, artık sona yaklaşıyor. Bu nesil yok olduğunda Avrupa baya rahatlayacak diye tahmin ediyorum. Tabi göçmenler yüzünden yeni nesli de radikalleştirmezlerse.
Tüm Avrupa’da olduğu gibi İspanya’da da milliyetçilik oransal açıdan yaşlılarda daha yüksek ama bunun sebebi bu sefer 2. dünya savaşı değil. 42 yıllık falanjist yönetim sürecinin oluşturduğu kutupların bir etkisi. Aynı zamanda İspanya’nın vahşet dolu karanlık tarihinin halen zuhur eden bir yansıması.
İhtiyar Katalanlar haklı olarak şunu soruyorlar, “tekrar falanjist zihniyetin iktidara gelip bizi katletmeyeceğinin garantisini kim verebilir?” diyorlar. İşte bu yüzden bir devletlerinin olmasını, bu sayede İspanyol halkının yöneticisinin şanslarına iyi veya kötü biri çıkmasının bir önemi kalmamasını arzuluyorlar.
Eğer İspanyol iç savaşını(1936-1939) falanjistler değil de komünistler kazansaydı bugün ki bölünmüşlük olur muydu acaba? Nede olsa sadece Sovyet desteği görebilen komünist cephenin zaferi; monarşinin yok edildiği, Sovyet sisteminde olduğu gibi her halkın kendi dilinin ve kültürünün de tanındığı ve varlığını idame ettirebilmesi için kendine ait sınırlarının olduğu bir sistem getirecekti. Bu bir varsayım değildir çünkü komünistlerin 1931-1939 yılları arasında kendi kontrollerindeki sınırlarda sosyal yaşantı bu şekildeydi. Ama ne oldu? Falanjistler Nazilerin, Portekiz’in ve İtalya’nın doğrudan askeri desteği sayesinde savaşı kazandılar ve sonuç olarak karşımıza, kilisenin eğitimde tam egemenlik kurduğuı, İspanyolca dışında bütün dil ve kültürlerin yasaklandığı, Katolik olmamanın baskı sebebi olduğu, dünyadan soyutlanmış ve ülke imajı diğer dünya halkları gözünde yerlere serilmiş bir İspanya ortaya çıktı.
İşte bu Falanjizm örneğinden de anlaşılacağı üzere faşizmin bütün varyasyonları, egemenlik kurdukları toplumlara tek devlet tek millet tek dil dayatmasının aslında vaat ettikleri gibi bir sonuç ortaya çıkarmadığını, sadece bu amaç uğrunda günü kurtardıklarını gösteriyor. Asıl olansa insanları radikalleştirerek gücü kaybettikleri dönemlerden sonrası için tam bir parçalanmışlık meydana getirmeleridir. İspanya örneğinden de anlaşılacağı üzere bugünkü Avrupa’nın hem makromilletleri için hemde mikromilletleri için yarattığı halin kaynağı geçmişteki savaşları aşırı sağ zihniyetin kazanmış olması ve kontrollerindeki nesilleri kendi zihniyetleri ile eğitmiş olmalarıdır.